Kiljan Halldórsson

Gdyby ktoś daleko był, to taką kropkę by zobaczył. To my, wszyscy do kupy, co się tu kochamy i wściekle nienawidzimy, na małej kuli w otchłani.... Z takiej perspektywy dopiero dobrze widać, jak wszyscy jesteśmy blisko siebie... A poza tym dziw aż bierze, że w tym jest jakaś przytulność jednak, bo - choć tego nie widać - otacza i trzyma nas opiekuńcza dłoń międzyplanetarnej przestrzeni, umożliwiająca nam te ziemskie wszystkie życia i przeżycia, nawet to szaleństwo ludzkości - tej jedynej żywej formacji, po której - jeśli ta kiedyś zniknie - nikt nie będzie rozpaczał (bo byle komary, gdyby zniknęły, już by tym zniknięciem rozchwiały jakiś przyrodniczy układ, już by było dla niektórych istot nieszczęście)... Ta kropka z jeszcze mniejszą obok to jakiś niebywały zbieg okoliczności; nie będzie on trwał wiecznie, bo co się zbiegło, rozbiec się musi, ale póki co daje ten układ słoneczno - ziemsko - księżycowy (no i nie należy też zapominać o planetarnym strażniku Jupiterze!) stabilne warunki d...

Pogoda, póki co, nie odpuszcza, wypada więc spuścić na to jasne rolety i rzecz całą przeczekać... Las... Lasy niestety płoną w tym osuwającym się w chaos świecie... Smuci to... Niemniej uciekam w las, mniej jak szkodnik, poetycko zaś... Do drwala po raz już któryś tam idę... Børli - dla niego las był domem, schronieniem i miejscem pracy, karmił go las i był dlań inspiracją, kopalnią metafor... Lubię takich ludzi, trudniących się fizyczną robotą, twardych, gotujących z sykiem kawę rozżarzonym patykiem, golących się pod chmurką przy okrawku lustra opartym o jakiś leśny pieniek... Zdarzały mi się takie surowe przygody, takie szorstkie towarzystwo... Często tacy ludzie mają w sobie ciekawe światełko... A u Hansa Børli szczególnie mocno ono świeciło, przejawiając się we wrażliwości, ciekawości, w zmyśle obserwacji; jego samego nie oślepiało, tylko pozwalało odnajdywać ścieżki pośród życiowych tajemnic... Losy jednego człowieka i całego świata... On, jeden ludzki drobiazg w takim, nie innym ...

  - No i to te ściany zamykające dolinę miały być świadkami tego morderczego starcia człowieka z upiorem - mówi Pol... Dziwaczny trochę najmita, co świętować nie chciał, sympatyzujący z pogańskim światem, bo to w Szwecji chowany był typ, został niejako pokarany, a pogruchotane jego ciało stało się siedliskiem nowej, błąkającej się po okolicy złej siły... Można powiedzieć - z deszczu pod rynnę - bo nieszczęsne gospodarstwo z Cienistej Doliny okazało się tym bardziej nawiedzone. I wtedy ten uczynny, acz niefortunny Grettir zaoferował przerażonemu gospodarzowi, Þorkelowi, swoją pomoc. W opowieści sytuacje się powtarzają, trochę jak w sitcomie, tyle że tu grozą wieje... Sceneria zimowa, upiór czy inny przeciwnik z którym trzeba stoczyć walkę... A okres bożonarodzeniowy zdawał się mieć szczególne właściwości aktywizujące straszydła. Grettir, jak już wiemy, miał doświadczenie z żywymi trupami. Czekał więc nocą. Upiór nie zawiódł, zaczął hałasować, dosiadać chałupy... Doszło do potwornej ...

  Gdzieś tam Timo i Pol pewnie się posilają i moszczą sobie chwilowe gniazdko na postój, nieustającą paplaninę, a potem na sen, w tym czasie zaś Árni, już bez fartuszka z Kaczorem Donaldem, posłuszny propozycji żony pakuje się do jej auta, by udać się na kolację... - Objadłem ich tutaj sromotnie, teraz objem ciebie. Ty płacisz. - Tak, zrobię to z przyjemnością. - A tam też tak... - nie kończy, tylko gryzie się w język. Spokojnie, myśli sobie, choć ma taką wielką ochotę wyłącznie szczypać i gryźć... - Mój Boże, naprawdę uszkodziłam ci uzębienie. - Do tego doszło - mówi, zapinając pasy bezpieczeństwa. Fina rusza z kopyta, jakby spieszyła komuś na ratunek. - Co za zryw. Jakieś jednak nerwy gniotą?  - Nasłuchuje. - Coś z wahaczem chyba... - Co? - No jakieś takie stukanie... Ale ja już się nie troszczę, wcale a wcale - dodaje, unosząc w górę ręce.  - Się obejdzie. - Dobrze, że tak mówisz. Migiem są na miejscu, czyli w restauracji Eddy. Nie ma tłoku. Usługuje dziś Pal. Zaskoczo...

Trzeba mieć cierpliwość. Tak aż do skutku... Już w poprzedniej notce poeta doradza, by takim właśnie cierpliwym być... Też mi tego trzeba... Zwłaszcza gdy stale ładują się na mnie jeszcze kłopoty taty z kolejnymi odsłonami medycznego thrillera... Do ogólnej niesprawności, psychicznego wkurwu (Boże drogi, a co by było bez magicznych pastylek!), rurki w szyi doszła jeszcze - wzbogacając kolekcję -  operacja zaćmy. Niby nic wielkiego - nawet przy tym pacjencie podwyższonego ryzyka - ale dla mnie jednak więzienie, bo teraz przez miesiąc muszę pilnować zakrapiania oka, gdyż tata sobie tego sam nie zrobi. No i znowu znosić muszę te wszystkie humory, całe to chamstwo tak naprawdę obcego człowieka... Stale sobie uświadamiam, że nic - poza biologią, tymi całymi genami (choć ja się nieustannie upieram, że nie mam ani żadnych genów, ani nawet żadnej wątroby, dzięki czemu pewne coś nie ma mi gdzie siąść) - nic mnie z nim nie łączy... Nie mamy żadnych wspomnień, a w każdym razie nie ma w nich n...

 Świat i zaświaty... Rozmarzone życie, przepastne śmierci, pragnienia i strachy, i zachwyty... Poniżej jedno z ulubionych miejsc Augusta Strindberga, widok z wysokości, niebo już prawie spokojne ponad widocznym w oddali Jeziorem Genewskim, z Dents du Midi, ku którym biegły myśli i tęsknoty rozpalonego Szweda, o czym wspomina w "Legendach"; pożywka dla jego ducha w tym przyziemnym ciele; mistyka liczb, siedem tam szczytów bowiem rządkiem zębatym, siedem grzechów, siedem pieczęci... Jak świątynia potężna, samą boską dłonią poczyniona, pełna grozy droga do niej wiedzie, ku tej majestatycznej wyniosłości... Myśl leci, hen, w wysokości, ku bóstwom, ponad życie, w nieba, w gwiazdy... O coś w tym wszystkim musi chodzić...   I wsuwa mi się pod to wiersz leśnego poety. Z nie mniej majestatycznej Norwegii...  Hans Børli Słowa do samego siebie 1  Podziękuj swej ociężałej niezdarności, że mimo wszystko lot i wysokości zawitały w twym kalekim i przyziemnym życiu. Jeleń pełen jest...

A zatem lipiec. Lato się rozpędza, kwitnie... Więc może miesiąc ten zacznę norweską poezją i fuksją... Barwna intensywnie fuksja, krwiście owocująca, zdaje się być delikatna, ale stać ją na długotrwałe odporności i potrafi jednocześnie kwitnąć oraz wydawać owoce... Zatem delikatność i siła, moc niezbędna, co wytworzyła się kiedyś tam w wymagającej Patagonii... Ludowe sny kazały jej nawet wyrosnąć na Golgocie po wiadomych wypadkach, nabrała więc szczególnej symboliki... O jej owocach powiada się, że są kroplami Chrystusowej krwi, więc przez to też symbolizuje szczególny rodzaj miłości, której radość i wzniosłość miesza się z bólem i męką... Wplótł fuksję w swój wiersz z 1890 roku, zawarty potem w debiutanckim tomie Digte (1893), poeta i niespełniony kompozytor Sigbjørn Obstfelder... SIGBJØRN OBSTFELDER Wzdycha wszelkie stworzenie Wzdycha wszelkie stworzenie.   Drżąc pytania zadaje. Rozchwiane szepcze cicho.   Ptaki zbierają się w stada, czytają nawzajem w swych oczach.   ...

  Tak nieznośnie jest, że się trzeba chować do nory... Zabójcza jest ta pogoda, z tym piecykiem nastawionym na full... A jeszcze w tym wszystkim kłopotów nie chce być mniej, tylko ich przybywa i przybywa... Ale jak to Schopenhauer powiadał, z czasem będzie tylko gorzej, aż - naturalnie - po pewny koniec, choć o niepewnych on jest widokach... No, ale niektórzy mają jakieś co do tego przekonania... Trzymam za słowo, acz nie kurczowo... Niekiedy chciałoby się drzwi otworzyć... Chociaż ona, jak chce, sama przychodzi... Do mnie zajrzała kiedyś, ale jako jajcara, póki co - obmacała mnie i poszła sobie, kaszląc - choć to może akurat nie ona kaszlała, a jej ofiara jakaś, że tak się wyrażę... Skoro więc była w pobliżu, zajarzała, wiedząc o moich tęsknotach... Lecz niewiele się dowiedziałem... Nie była wcale kusicielką... Obiecała tylko, że nie zapomni, w stosownym czasie... I może mi się nawet zdawać, że sam ten czas wybiorę... Póki co schładzam upał pustynną czernią i bielą, takie coś w sa...

  Burzliwie, burzliwie ze wszech miar. W ludziach dużo złej pogody, co widać i słychać, ciągle... Razem z Obstfelderem mógłbym powiedzieć, że się czuję rozbitkiem na niewłaściwym globie... Dużo zdarzeń skandalicznych wokół. A to się dymi; a to nagle jakieś paskudne, niewdzięczne gesty i wynikające z tego fochy, co się kolejnym fochem odbijają; do tego jeszcze codzienne dokuczliwości i kłopoty, jakie ma każdy, co dla innych jest dobrym zrządzeniem losu, wszystko jedno na jakim froncie życia... Paskudne jest życie, choć ktoś mógłby upominać się o jego uroki, powiadając na przykład, że zjadł właśnie dobrą wąparsję w sosie z onanizowanego nosorożca, podaną przez kelnera z widoczną erekcją, lecz to nie o to chodzi, o te cząstkowe zadowoleńka... Naturalnie ich jest mrowie, tyle że ostatecznie drogo to wszystko wychodzi, nawet jeśli jest na taką czy inną kieszeń... Obstfeldera raził ludzki świat, cywilizacja, miasto... Cywilizacyjna żywiołowość raczej go niepokoiła, chronił się więc czase...

Muzycznie może przy siedemnastym czerwca... Coś z "Islandzkiej rapsodii", którą skomponował pod koniec lat czterdziestych ubiegłego wieku Franz Mixa (1902 - 1994)... Nie jest to jakiś super znany artysta, ale szalenie zasłużony dla muzycznego świata Islandii. Austriacki kompozytor, dyrygent, pedagog... Swego czasu, sto lat temu blisko, wyekspediowany został na Islandię, by przygotować dla niej muzyczną oprawę z okazji tysiąclecia jej parlamentu...Tak to czas leci - moment i Alþingi latek będzie sobie liczył już tysiąc i sto... (Miał wprawdzie w swej historii czterdzieści pięć lat przerwy, ale łatwo o tym zapomnieć przy tak wielowiekowej działalności. Chociaż parlament wyspy Man skrzętnie ją odnotowuje, bo choć trochę od islandzkiego młodszy, działa jednak nieprzerwanie.) Mixa zatem, na tysiąc lat, tworzący oto zachwycający artystyczny most pomiędzy malutkim, dalekim Reykjavikiem a wspaniałym Wiedniem z jego fantastycznymi tradycjami. Mixa został na dekadę, by stworzyć w Islan...