Muszle



Rzeczywiście wszyscy jakoś tam jesteśmy nad morzem, nawet w oddaleniu, co mu, niestety, na zdrowie za bardzo nie wychodzi, ale - co poradzić - sąsiedztwo człowieka zawsze uciążliwe wielce... Morze - życiodajne, ale i groźne... Jak nie na nim zginiemy, to gdzieś w pobliżu, wszak zewsząd nas oblewa... Metafora losu... Podpowiada, że nad życiem nie ma się pełnej kontroli i nie wiadomo, co przyniesie los. To zmienność... A rzuceni w życie - morze pozostajemy z nim sam na sam... 

Jakże istotne w życiu Islandii jest morze. Niepewny żywiciel, kapryśny, źródło nadziei i obaw... W Islandii zawsze było wiele niepewności... A to sztorm, a to wicher ze śnieżycami, a to wulkan sprowadzający nieurodzaj, tak do wtóru z pogodą... By się tym wszystkim nie zamartwiać nadmiernie potrzebna jest duża doza pewnego rodzaju beztroski... Co ma być, to będzie, a jak się co stanie, to się dopiero wtedy znajdzie jakaś rada - ot - taki optymizm z gotowością do działania... Þetta reddast - powiada się - jakoś się ułoży... A co komu pisane i tak się stanie... Tak jak i za wikinga się wierzyło - że co komu pisane, to go nie minie - a żyć trzeba po swojemu... Nie brak historyjek, które to skrzętnie podpowiadają, jak ta o rybaku z wiersza Anny Rós - próżny trud, uciekł od morza, morze i tak się upomniało, rozlewając mu w wiatrołapie śmiercionośną kałużę... Albo jak ta o biskupie rozumiejącym mowę ptaków, którą tu kiedyś przywołałem - tam chodziło o śmiercionośną rzekę - nie trzeba było jej całej, by zabić, wystarczył zaczerpnięty z niej kubek wody... Nie da się uciec przed nieuniknionym... Niepewne morze wszędzie jest, a nam nie pozostaje nic innego, jak się na nie puścić, mniej lub bardziej dosłownie... Swego czasu dodawano ochoczo do tynków morskich muszli, dawały odporność na niepogody i z innymi domieszkami pewien połysk... Wszędzie może być coś z morza, ale nie trzeba tak zaraz wszystkiego się bać, wszak każdy jakiś ma czas...

A wiersz o nieuniknionym losie dał młodej poetce Annie Rós Árnadóttir (rocznik 1998) nagrodę w konkursie poetyckim im. Jóna úr Vör w ubiegłym roku... Każdy, kto taki konkurs wygra, obok nagrody pieniężnej otrzymuje też na rok przechodnie trofeum w postaci posrebrzanej laski, której używał za życia patron owego konkursu organizowanego w Kópavogur...  

Anna Rós Árnadóttir

Muszle

wszystkie domy

to domy nad morzem

wystarczy tylko odpowiednio daleko

podążyć za kanalizacją

czasem

gdy przyklęka

na chłodnych kafelkach 

zdaje jej się, że słyszy

słabe echo

ptasich nawoływań

prosto z klozetowej muszli

to przywodzi jej na myśl opowieść

o pewnym rybaku

któremu pisano śmierć na morzu

porzucił więc precz wiosła

i przeniósł się na ląd

najdalej jak tylko zdołał

zaprzestał jedzenia owoców morza

i stał się podejrzliwy 

nawet wobec

każdego mokrego kamienia

spotykanego na swej drodze

trwało to latami

-

aż do pewnego dnia

kiedy to usnął na warcie

oferując dwóm rozbitkom

nocleg

myśli o ich olejakach

wiszących na kołkach na ścianie

ociekających wodą

która przez noc

zebrała się na podłodze przedsionka

-

o znieruchomiałej twarzy

człowieka w kałuży

o świcie

-

żyć

to znaczy usnąć na warcie

-

umrzeć

to znaczy usnąć na warcie

-

jak chrząszcz

myśli

co zgłębia badawczo

podeszwę buta

-

jak kobieta

która, mimo przepowiedni o śmierci na morzu

wprowadza się

do domu

pokrytego muszlami

  przełożył z islandzkiego Kiljan Halldórsson  

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Jóhann Sigurjónsson. Fjalla-Eyvindur

Moc śnieguły, czyli duszpasterstwo koło lodowca

Sigbjørn Obstfelder. Liv

Na nieskończonej. Steinn Steinarr

Lokasenna, czyli pyskówka na górze albo kto jest bardziej niemęski

Jonas Lie. Eliasz i draug

Bukolla. Opowiastka islandzka

Einar H. Kvaran. Posucha